Polskie Stowarzyszenie Marketingu SMB
AKTUALNOŚCI
Loteria promocyjna piwa w kontekście „opłaty piwnej”
Reklamowanie i promowanie napojów alkoholowych podlegają wielu ograniczeniom, wynikającym z ustawy z
o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. W Polsce można reklamować jedynie piwo i to pod pewnymi warunkami, a takie działanie podlega opłacie w wysokości 10% podstawy od towarów i usług wynikającej z tej usługi. Podatek nie dotyczy jednak promocji napojów alkoholowych, w związku czym często rodzi się pytanie o to, kiedy piwo jest promowane, a kiedy już reklamowane.
Definicje zawarte w ustawie mówią o tym, że:
reklamą jest publiczne rozpowszechnianie znaków towarowych napojów alkoholowych lub symboli graficznych z nimi związanych, a także nazw i symboli graficznych przedsiębiorców produkujących napoje alkoholowe, nieróżniących się od nazw i symboli graficznych napojów alkoholowych, służące popularyzowaniu znaków towarowych napojów alkoholowych; za reklamę nie uważa się informacji używanych do celów handlowych pomiędzy przedsiębiorcami zajmującymi się produkcją, obrotem hurtowym i handlem napojami alkoholowymi;
promocją jest publiczna degustacja napojów alkoholowych, rozdawanie rekwizytów związanych z napojami alkoholowymi, organizowanie premiowanej sprzedaży napojów alkoholowych, a także inne formy publicznego zachęcania do nabywania napojów alkoholowych.
Czy zatem organizację loterii promocyjnej piwa można uznać za działania za zakresu promocji, czy będzie to jednak reklama, publicznie rozpowszechniająca znak towarowy producenta? Odpowiedź na to pytanie znajdziemy w wyroku NSA z 14 stycznia 2026 (sygn. Akt: I FSK 1971/22), w którym sąd przyjął, że sama organizacja loterii, na zlecenie producenta, nie stanowi reklamy i nie podlega opłacie alkoholowej. Tym samym NSA odstąpił od szerokiego rozumienia pojęcia reklamy wskazując, że należy uwzględniać istotę wykonywanych usług, zamiast stosowania automatyzmu i traktowania każdego rodzaju działań, jako rozpowszechnianie znaków towarowych.
W styczniowym wyroku NSA orzekł, że zakres organizacji loterii, tj. przyjmowanie zgłoszeń i uruchomienie w tym celu strony internetowej, a także wyłanianie zwycięzców, nie mieszczą się w definicji reklamy napojów alkoholowych. W wyroku sąd argumentował, że o działaniach z zakresu promocji świadczy także:
brak wykonywania usług marketingowych przez organizatora loterii;
brak dystrybucji materiałów promocyjnych;
brak dodatkowych postanowień umownych przewidujących świadczenie usług reklamy;
brak ustalenia wynagrodzenia z tego tytułu w umowie.
Najnowsze stanowisko NSA w sprawie tzw. „opłaty piwnej” powinno skłonić organy podatkowe do analizowania działań promocyjnych w sposób indywidualny. Może też zapoczątkować zmiany legislacyjne, które doprecyzują zawarte w ustawie definicje.
Autor: Rafał Grzegrzółka
Grzegrzółka Loterie
W obowiązującym systemie prawnym funkcjonuje szereg regulacji związanych z urządzeniami losującymi, które wymagają aktualizacji w związku z dynamicznym rozwojem technologii oraz zmieniającymi się potrzebami rynku. Obecne przepisy koncentrują się głównie na tradycyjnym, fizycznym rozumieniu urządzenia losującego jako sprzętu komputerowego, co ogranicza elastyczność w organizacji loterii i nie odzwierciedla możliwości oferowanych przez nowoczesne rozwiązania cyfrowe.
Rada ds. loterii promocyjnych i audioteksowych dostrzega potrzebę zmian, które obejmowałyby dostosowanie istniejących przepisów do współczesnych realiów, uproszczenie procedur administracyjnych i zwiększenie przejrzystości w całym procesie organizacji loterii. W szczególności wskazuje się na potrzebę:
aktualizacji definicji urządzenia losującego, tak aby obejmowała ona nie tylko sprzęt fizyczny, lecz także rozwiązania oparte na oprogramowaniu i infrastrukturze serwerowej. Dzięki temu możliwe byłoby korzystanie z narzędzi bardziej elastycznych, skalowalnych i dostosowanych do różnych rodzajów projektów promocyjnych;
uproszczenia i unowocześnienia procedur certyfikacyjnych, z naciskiem na badanie poprawności algorytmów losujących i bezpieczeństwa systemów, zamiast wyłącznie weryfikacji fizycznego sprzętu. Takie podejście zachowuje wysokie standardy kontroli i transparentności, a jednocześnie skraca i porządkuje procesy administracyjne;
wprowadzenia możliwości abstrakcyjnej rejestracji urządzeń, czyli niezależnie od konkretnej loterii. Pozwoliłoby to na wcześniejsze przygotowanie narzędzi, które mogłyby być później wykorzystane w różnych projektach, co zwiększa efektywność i ogranicza ryzyko opóźnień w realizacji działań marketingowych;
ograniczenia zbędnych formalności, takich jak obowiązek zgłaszania przemieszczenia urządzenia losującego, które w praktyce nie podnoszą poziomu nadzoru, a jedynie komplikują działania organizatorów. Informacje o miejscu losowania wynikają z regulaminów poszczególnych loterii, dlatego dodatkowe zgłoszenia są powielaniem procedur.
Powyższe modyfikacje mają charakter porządkujący i usprawniający, a ich wprowadzenie przyniosłoby korzyści zarówno przedsiębiorcom, jak i administracji publicznej. Z jednej strony oznaczałyby szersze wykorzystanie nowoczesnych narzędzi, większą dynamikę w realizacji projektów promocyjnych i atrakcyjność loterii dla branży marketingowej, z drugiej – dodatkowe wpływy budżetowe wynikające z rosnącej popularności tego rodzaju działań.
Podsumowując, warto pomyśleć o zmianach w regulacjach dotyczących urządzeń losujących jako elemencie dostosowania prawa do współczesnych realiów rynkowych i technologicznych. Ułatwienie procedur, zwiększenie elastyczności oraz eliminacja zbędnych obowiązków administracyjnych pozwoliłyby na bardziej efektywne wykorzystanie loterii jako narzędzia promocji, a także z pewnością przyczyniłyby się do wzrostu ich znaczenia w gospodarce.
W obowiązującym systemie prawnym funkcjonuje szereg regulacji związanych z urządzeniami losującymi, które wymagają aktualizacji w związku z dynamicznym rozwojem technologii oraz zmieniającymi się potrzebami rynku. Obecne przepisy koncentrują się głównie na tradycyjnym, fizycznym rozumieniu urządzenia losującego jako sprzętu komputerowego, co ogranicza elastyczność w organizacji loterii i nie odzwierciedla możliwości oferowanych przez nowoczesne rozwiązania cyfrowe.
Rada ds. loterii promocyjnych i audioteksowych dostrzega potrzebę zmian, które obejmowałyby dostosowanie istniejących przepisów do współczesnych realiów, uproszczenie procedur administracyjnych i zwiększenie przejrzystości w całym procesie organizacji loterii. W szczególności wskazuje się na potrzebę:
aktualizacji definicji urządzenia losującego, tak aby obejmowała ona nie tylko sprzęt fizyczny, lecz także rozwiązania oparte na oprogramowaniu i infrastrukturze serwerowej. Dzięki temu możliwe byłoby korzystanie z narzędzi bardziej elastycznych, skalowalnych i dostosowanych do różnych rodzajów projektów promocyjnych;
uproszczenia i unowocześnienia procedur certyfikacyjnych, z naciskiem na badanie poprawności algorytmów losujących i bezpieczeństwa systemów, zamiast wyłącznie weryfikacji fizycznego sprzętu. Takie podejście zachowuje wysokie standardy kontroli i transparentności, a jednocześnie skraca i porządkuje procesy administracyjne;
wprowadzenia możliwości abstrakcyjnej rejestracji urządzeń, czyli niezależnie od konkretnej loterii. Pozwoliłoby to na wcześniejsze przygotowanie narzędzi, które mogłyby być później wykorzystane w różnych projektach, co zwiększa efektywność i ogranicza ryzyko opóźnień w realizacji działań marketingowych;
ograniczenia zbędnych formalności, takich jak obowiązek zgłaszania przemieszczenia urządzenia losującego, które w praktyce nie podnoszą poziomu nadzoru, a jedynie komplikują działania organizatorów. Informacje o miejscu losowania wynikają z regulaminów poszczególnych loterii, dlatego dodatkowe zgłoszenia są powielaniem procedur.
Powyższe modyfikacje mają charakter porządkujący i usprawniający, a ich wprowadzenie przyniosłoby korzyści zarówno przedsiębiorcom, jak i administracji publicznej. Z jednej strony oznaczałyby szersze wykorzystanie nowoczesnych narzędzi, większą dynamikę w realizacji projektów promocyjnych i atrakcyjność loterii dla branży marketingowej, z drugiej – dodatkowe wpływy budżetowe wynikające z rosnącej popularności tego rodzaju działań.
Podsumowując, warto pomyśleć o zmianach w regulacjach dotyczących urządzeń losujących jako elemencie dostosowania prawa do współczesnych realiów rynkowych i technologicznych. Ułatwienie procedur, zwiększenie elastyczności oraz eliminacja zbędnych obowiązków administracyjnych pozwoliłyby na bardziej efektywne wykorzystanie loterii jako narzędzia promocji, a także z pewnością przyczyniłyby się do wzrostu ich znaczenia w gospodarce.
Organizacja loterii promocyjnych i audioteksowych to obszar, w którym przepisy prawa nakładają na przedsiębiorców wiele obowiązków. Coraz częściej pojawiają się jednak wątpliwości dotyczące stosowania regulacji o ochronie danych osobowych (RODO) w kontekście ustawy o grach hazardowych. Brak jednoznacznych wytycznych powoduje problemy interpretacyjne, które utrudniają funkcjonowanie rynku i generują dodatkowe ryzyka dla organizatorów.
Kluczowe jest doprecyzowanie relacji pomiędzy obowiązkami wynikającymi z przepisów hazardowych a zasadami ochrony danych osobowych. RODO jest aktem prawa unijnego, obowiązującym niezależnie, a jego stosowanie powinno pozostawać w kompetencji Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych (PUODO). Tymczasem praktyka pokazuje, że kwestie związane z realizacją obowiązków informacyjnych bywają interpretowane także przez inne organy, co prowadzi do niespójności i niepotrzebnego mnożenia formalności.
Szczególnym problemem jest wymóg umieszczania klauzul informacyjnych w regulaminach loterii. RODO daje administratorowi danych swobodę w wyborze formy i miejsca przekazania obowiązku informacyjnego – może to być np. osobny dokument, załącznik czy strona internetowa. Regulamin loterii powinien obejmować elementy wymagane przez ustawę o grach hazardowych, natomiast kwestie ochrony danych stanowią odrębną materię prawną i nie powinny wpływać na ważność dokumentu.
W praktyce oznacza to, że administrator danych powinien samodzielnie decydować o sposobie realizacji obowiązków wynikających z RODO, a nadzór nad tym obszarem należy pozostawić PUODO. Takie podejście gwarantuje zgodność z prawem unijnym, przejrzystość dla uczestników loterii i spójność działania całego rynku.
Podsumowując – ujednolicenie interpretacji i jasne rozgraniczenie kompetencji organów jest konieczne, aby loterie promocyjne mogły być organizowane w sposób przejrzysty, bezpieczny i zgodny z prawem, a jednocześnie bez zbędnych obciążeń administracyjnych dla przedsiębiorców.
Przedstawiciele branży marketingowej sygnalizują rosnące trudności związane z funkcjonowaniem loterii promocyjnych i audioteksowych. Wskazują, że obecne przepisy prawa nie nadążają za zmianami technologicznymi ani praktyką rynkową, a ich niejednolite interpretacje prowadzą do barier organizacyjnych i wzrostu kosztów.
Polskie Stowarzyszenie Marketingu, reprezentujące firmy odpowiedzialne za 80% rynku loteryjnego w Polsce, zwróciło się do odpowiednich organów z prośbą o podjęcie dialogu i wypracowanie nowoczesnych rozwiązań regulacyjnych. Przedsiębiorcy podkreślają, że loterie promocyjne pełnią przede wszystkim funkcję marketingową – wspierają sprzedaż i budują relacje z konsumentami – i w swojej istocie różnią się od klasycznych gier hazardowych.
W ocenie branży obecne przepisy nie tylko utrudniają organizację legalnych akcji promocyjnych, ale też sprzyjają zjawiskom niepożądanym, takim jak próby omijania prawa. Dlatego przedsiębiorcy dostrzegają ogromną potrzebę ujednolicenia praktyk organów nadzoru, doprecyzowanie regulacji oraz większą elastyczność w zakresie stosowanych rozwiązań technologicznych.
Dialog pomiędzy pracodawcami a przedsiębiorcami i otwartość na współpracę wydają się tu kluczowe. Stworzenie jasnych i nowoczesnych ram prawnych, które z jednej strony zapewnią przejrzystość i bezpieczeństwo uczestnikom, a z drugiej pozwolą na dalszy rozwój tego popularnego narzędzia marketingowego z pewnością przyniosłoby obustronne korzyści.